|
|
WNIOSKI Z KONFERENCJI
Energetyka XXI wieku - szanse i bariery
Konferencja zorganizowana przez Polski Komitet Naukowo-Techniczny FSNT-NOT ds. Gospodarki Energetycznej Warszawa 24.11.2000 r.
1. Konieczne jest odchodzenie od prognoz ilościowych zużycia paliw i nośników energii, a skoncentrowanie się na prognozach technologicznych.
2. Należy prowadzić intensywne badania nad nowymi technologiami wytwarzania energii, które będą dominować w XXI wieku, np. ogniwa paliwowe lub energetyka oparta na wodorze.
3. Konieczne jest podjęcie decyzji o wprowadzeniu LNG (gazu ziemnego skroplonego) do krajowego bilansu potrzeb energetycznych. Polski terminal LNG oraz dysponowanie flotyllą statków do jego przewozu może być optymalną pod względem kosztów realizacją wymogów UE o dywersyfikacji dostaw surowców energetycznych oraz umożliwi eksport ewentualnych nadwyżek dostaw gazu.
4. Niezależnie od stosowania zasady, że kształtowanie przyszłości energetyki powinno obejmować działania na rzecz racjonalnego użytkowania energii we wszystkich działach gospodarki, w dużo większym, niż dotychczas stopniu należy je uwzględniać w koncepcjach przekształceń rynkowych i własnościowych.
5. Należy bardziej efektywnie i w dużo większym zakresie, szczególnie na terenach wiejskich wykorzystywać energie odnawialne oraz energię uzyskiwaną z przetwarzania surowców pochodzenia roślinnego.
6. W związku z otwarciem rynków i likwidacją barier branżowych, należy uwzględnić zmiany w konkurencyjności paliw i sieciowych nośników energii, wynikających ze zmian w zakresie podatków (akcyza) i dotacji (żródła odnawialne).
7. Należy zintensyfikować prace nad modernizacją struktur i procedur prognozowania zaopatrzenia energetycznego Polski, a także prace rozwojowe i badania rynkowe nad optymalizacją dostaw energii do indywidualnych odbiorców.
8. Wskazane jest przyśpieszenie prac nad przygotowaniem założeń do projektu ustawy i uchwalenia ustawy PRAWO SIECIOWE. Narzuca to m.in. konieczność harmonizacji z UE regulacji prawnych i przepisów znajdujących zastosowanie przy budowie linii przesyłowych sieciowych nośników energii oraz surowców energetycznych.
9. Celowe jest przeprowadzenie analizy dotyczącej uruchomienia w Polsce na skalę przemysłową najnowocześniejszych technologii zgazyfikowania i upłynniania węgla.
10. Należy przedstawić opinii publicznej techniczno - ekonomiczne warunki dostawy gazu z rurociągu Jamał - Europa Zachodnia do krajowego systemu gazowniczego. Potrzeba taka wynika z szeregu niejasności wyrażanych w stanowisku Polskiego Komitetu N-T FSNT -NOT ds. Gospodarki Energetycznej oraz publicznie wyrażanych na łamach prasy krajowej.
11. Należy stworzyć szanse polskim przedsiębiorstwom na europejskim rynku energii elektrycznej, pomagając im w uzyskaniu statusu inwestorów strategicznych na lokalnych rynkach energii, usług komunalnych, ochrony środowiska oraz na rynkach usług dodatkowych, opartych na technologiach teleinformatycznych.
12. Zakres tematyczny przygotowań Polski do uczestniczenia w strukturach UE powinien również obejmować programy joint implementation - dotyczące ograniczeń i handlu pozwoleniami na emisję CO2.
13. Monitorując wykorzystywanie przez kraje sąsiadujące energetyki jądrowej, postuluje się powołanie komisji, która przygotowałaby na ten temat odpowiedni raport.
14. Przy zachowaniu naczelnej zasady zrównoważonego rozwoju, należy intensywniej wdrażać edukację energetyczno - ekologiczną całego społeczeństwa.
Wykorzystanie krajowego potencjału surowców energetycznych
Konferencji zorganizowana przez Agencję Techniki i Technologii w dniu 30.11.2000 r.
1. Wobec wyczerpywania się światowych zasobów ropy i gazu, utrzyma się stały znaczący wzrost cen tych nośników w perspektywie najbliższego ćwierć-wiecza. Prognozy rozwoju technologii XXI wieku, wskazują, że najprawdopodobniej energetyka opierana będzie na wodorze i technologiach węglowych. Rosnące znaczenie powinna odgrywać rola energii ze żródeł odnawialnych. Potrzebne są więc programy badawczo rozwojowe i wdrożenia w tym zakresie.
2. Należy w coraz większym stopniu uwzględniać znaczenie wzrostu kosztów u wytwórców energii i wymagania w zakresie ochrony naturalnego środowiska. W stosowaniu się do międzynarodowych zaleceń powinniśmy wykazywać jednakże pewną wstrzemiężliwość stwarzając jednocześnie warunki do finansowego partycypowania międzynarodowych organizacji i krajów wysoko rozwiniętych w proekologicznych przedsięwzięciach w Polsce.
3. Należy pilnie zweryfikować prognozy wzrostu cen i zużycia nośników energetycznych zwłaszcza gazu.
4. Uzyskanie odpowiedniego wzrostu gospodarczego wiąże się nierozerwalnie z poziomem cen energii. Bilans płatniczy kraju, na który wpływa zwiększający się udział importu nośników energii, wymaga wykorzystania krajowych surowców energetycznych w maksymalnie możliwym stopniu.
5. W Polsce posiadającej znaczące zasoby węgla i możliwości produkcji energetycznych surowców roślinnych, rozwój energetyki powinien być w bardziej znaczący sposób opierany na tych nośnikach.
6. Należy stworzyć prawne i podatkowe warunki dla dużo większego zakresu wykorzystania energii odnawialnych oraz energii uzyskiwanych z przetworzenia surowców pochodzenia roślinnego, zwłaszcza wobec niewykorzystanego znacznego areału ziemi i limitowania produkcji.
7. W związku z dostosowaniem rolnictwa do struktur Unii Europejskiej powinno się wspierać pozyskanie krajowych surowców i nośników energetycznych. Produkcja bioetanolu, biodiesli oraz gazyfikacja biomas i odpadów przemysłowych, a także komunalnych dla produkcji energii elektrycznej w małych elektrowniach-może i powinna odegrać znaczącą rolę w tworzeniu nowych miejsc pracy w zawodach poza rolniczych na wsiach i w małych miasteczkach.
8. Zastępowania krajowego węgla gazem w produkcji energii elektrycznej importowanymi paliwami gazowymi i płynnymi w naszych warunkach nie zawsze jest racjonalne. Konwersja energetyczna jest bardzo kosztowna dla budżetu państwa. Programowe ograniczenie zdolności produkcyjnych i likwidacja setek tysięcy miejsc pracy w górnictwie węgla kamiennego, oraz ogromne wciąż rosnące zadłużenie tej branży, której upadek został zdaniem niezależnych ekspertów spowodowany m.in. określoną polityką cenowo-kosztową i kursową w odniesieniu do walut obcych. W świetle podpisanej wieloletniej umowy na dostawy gazu z Rosji nasze uzależnienie od dostaw z tego kierunku wzrośnie do prawie 90%. A to może zagrażać bezpieczeństwu energety-cznemu kraju. Potwierdza się, że zawierając Kontrakt Stulecia dysponowano nierealną prognozę dużego wzrostu zużycia gazu, która praktycznie uniemożliwia dywersyfikację dostaw tego nośnika energii.
9. Jest wysoce prawdopodobnym, że w bliskiej perspektywie czasowej zużycie gazu spadnie z uwagi na konieczny, znaczny wzrost cen gazu spowodowany zaległościami w regulacji cen i podniesieniem cen przez dostawcę. Planowana restrukturyzacja PGNiG, pogłębi problem uzależnienia od dostaw z jednego kierunku i ograniczy możliwości polskiego wydobycia gazu.
10. Wykorzystując aktualne rosyjskie potrzeby zwiększenia tranzytu gazu przez Polskę, należy podjąć renegocjacje kontraktu z Gazpromem , dostosowując umowę do rzeczywistych potrzeb, tworząc miejsce na dywersyfikujące dostawy gazu i dyskonto za usługę tranzytową w formie określonej ilości gazu.
11. Potrzebne są odpowiednie instrumenty prawne i regulacyjne umożliwia-jące oddziaływanie bodżcowe, oraz prace studialne i prognostyczne nad nowymi technologami. Wzorem krajów UE - potrzebaskoncentrowanych- -silnych kapitałowo podmiotów gospodarczych funkcjonujących w sferze energetyki, zintegrowanych z krajowym pozyskaniem surowców energetycznych i zdolnych do wdrażania nowych technologii i dywersyfikacji zaopatrzenia.
12. Wskazana jest weryfikacja Prawa Energetycznego i wprowadzenie stosownego dla polskiego interesu energetycznego "Prawa Sieciowego", regulującego budowę i eksploatację linii przesyłowych sieciowych nośników energii oraz surowców energetycznych, ciekłych, gazowych i stałych.
13. Należy wstrzymać proces tzw. "restrukturyzacji" górnictwa węglowego , naftowego i gazownictwa, polegający na likwidacji struktur, prywatyzacji i masowych zwolnieniach pracowników. Restrukturyzację należy prowadzić w kierunku umożliwiającym uwzględnienie w szerokim zakresie energetyczne zgazyfikowanie oraz , upłynnianie węgla oraz wykorzystanie zasobów energii geotermalnych Polski wspólnymi siłami górnictwa węglowego i PGNiG .
14. W dużo większym zakresie niż ma to miejsce obecnie należy uwzględniać ciągniony rachunek ekonomiczny. Kupienie "taniej" za granicą nie oznacza na ogół korzystniej dla gospodarki a zwłaszcza budżetu państwa. "Kupione tanio" za granicą to praca dla zagranicznego pracownika, wywóz kapitału z kraju i deficyt w obrocie handlowym. "Kupione w kraju" to praca dla polskiego robotnika, tu zapłacone podatki dochodowe, pensje wydane na zakup innych produktów więc kolejne podatki - efekt mnożnikowy. Poza tym przy obecnym ujemnym bilansie w obrotach handlu zagranicznego- każdy dolar wydany na import jest nieopłacalny ponieważ musi być pozyskany na kredyt i zwrócony w odpowiednim czasie wraz z oprocentowaniem.
15. Mając na uwadze bezpieczeństwo energetyczne, a także finanse kraju oraz poszczególnych jego regionów, Agencja Techniki i Technologii - realizując swoje statutowe zadania - podejmuje działania wspierające oddolne inicjatywy małych i średnich przedsiębiorców w zakresie rozwijania produkcji paliw płynnych pochodzenia roślinnego i energii elektrycznej zintegrowanej z wytwarzaniem ciepła w procesie zgazyfikowania biomas oraz odpadów przemysłowych i komunalnych.