|
|
10 lat Fundacji Odysseum
Witold St. Michałowski
Świadomość udziału w dorobku cywilizacyjnym, udokumentowanym patentami, wynalazkami, + dziełami sztuki inżynierskiej, odkryciami geologicznymi i archeologicznymi jest dla każdego narodu sprawą ważną. Dla narodu zaś, który w miniony wiek wkraczał jako naród bez własnego państwa, uniwersytetów, instytucji, bezlitośnie ciemiężony przez zaborców, powinna być to nie tylko sprawą higieny psychicznej niezbędnej do kształtowania patriotycznych postaw młodych pokoleń. Jest to również dowód na normalność i racjonalność działań tych od których pochodzimy, a których patriotyzmowi i determinacji zawdzięczamy iż Rzeczpospolita powstała
W systemach panujących motywacji i bodźców, szczególną rolę będzie odgrywała sfera nadbudowy kształtowana w znacznym stopniu przez literaturę, tradycję i przekaz historyczny pozwalająca nam, odczuwać dumę z osiągnięć tych rodaków, którzy tworzyli cywilizacyjny dorobek ludów świata. Budowali mosty w Kanadzie, koleje na Syberii i w Andach, stocznie w Nowej Zelandii, kopalnie w Chile, fortyfikacje w St. Zjednoczonych, zapory wodn w Szwajcarii. Zakładali muzea w Mandżurii, nowoczesny teatr w Brazylii, politechnikę w Peru. Niemal od początku istnienia Państwa Polskiego trafiamy na barwne postacie podróżników znad Wisły, Odry, Niemna i Dniepru przemierzających bezdroża Azji i Afryki, zaś w późniejszych wiekach obu Ameryk, Australii, Oceanii i innych zakątków globu. Byli to awanturnicy i poszukiwacze przygód, pielgrzymi i ludzie oręża, zesłańcy i emigranci, handlowcy i przemysłowcy, inżynierowie i etnografowie, powieściopisarze i poeci, księża i zakonnicy zgromadzeń misyjnych, żydzi i protestanci, katolicy i polscy Tatarzy.
Nieśli po wszystkich kontynentach chwałę polskiego imienia w czasach, gdy nie istniała Polska. Pamięć o nich nie może i nie powinna zaginąć. Dotyczy to zarówno dokonań zakonnika Benedykta Polaka z Wrocławia, który w XIII w. wędrując konno przez Syberię dotarł na dwór cesarza chińskiego, oraz jezuity ze Lwowa, Ignacego Boyma, przemierzającego dżungle Azji Południowo-Wschodniej w XVI wieku, Nicefora Czernichowskiego założyciela warownej Jaksy nad Amurem w XVII w., czy też żyjącego sto lat później pierwszego zdobywcy Damavendu, Józefa Czarnoty.
Sucha relacja zawarta w dziennikach Kazimierza Grochowskiego penetrującego ruiny miast Czyngis Chana w Bardze, Apoloniusza Zarychty kartującego górny bieg Urubamby, Gustwa Tempskiego organizującego pospolite ruszenie na Nowej Zelandii, Feliksa Kona wędrującego po uroczyskach Tuwy czy Antoniego Ferdynanda Ossendowskiego docierającego do Wrót Agharty jest o wiele ciekawsza niż filmowe przygody Indiany Jonesa.
Założyciel Fundacji Witold Stanisław Michałowski z inicjatywą powołania -Ośrodka Dokumentacji Dokonań Polaków w Świecie wystąpił już blisko ćwierć wieku temu. Pozyskał sprzymierzeńców w osobach: Stefana Bratkowskiego, Bolesława Orłowskiego, Janusza Odrowąż Pieniążka, Andrzeja Wawrzyniaka, Andrzeja Strumiłło, Juliusza Osuchowskiego, Ireny Krynickiej, Barbary Walickiej, Tadeusza Jacewicza, Lecha Niekrasza i wielu innych.
Stowarzyszenie Autorów ZAIKS udzieliło poparcia dla idei powołania Fundacji w 1983 r., a trzy lata później na łamach POLITYKI oraz KIERUNKÓW zostały opublikowane jej założenia programowe. W latach następnych publikacje popularyzujące cele Fundacji ukazywały się na łamach prasy polonijnej w Australii, na Litwie, w Stanach Zjednoczonych i w krajach Ameryki Łacińskiej.
Na przestrzeni minionych lat realizując statutowe cele Fundacji jej członkowie odwiedzili Brazylię, Urugwaj, Argentynę, Kanadę, Mongolię, Chiny, Australię, Tajlandię, Kazachstan, Kaukaz oraz Republikę Tuwę. Uczestnicy wyprawy do tej ostatniej otrzymali nominację do nagrodę KOLOSY 2000, za najwybitniejszy wyczyn podróżniczy w danym roku. W 1997 Fundacja zorganizowała wizytę przedstawicieli członków samorządów lokalnych z brazylijskich stanów Parana i Santa Catarina w Polsce.
W dniach 20-22 listopada 1998 roku przedstawiciel Fundacji uczestniczy w III Kongresie USOPAŁ w Punta del Este ,a w 2000 roku na IV Kongresie w Kurytybie, gdzie kolejny raz (tym razem skutecznie) zaapelował do władz Rzeczypospolitej o ustanowienie DNIA EMIGRANTA. Dzięki działalności założyciela FUNDACJI udało się spowodować przywrócenie do świadomości kulturalnej polskich czytelników dorobku literackiego A. F. Ossendowskiego (1878-1945, w okresie międzywojennym najpopularniejszego na świecie polskiego pisarza i podróżnika.
Na przestrzeni minionej dekady FUNDACJA zainicjowała i współorganizowała 8 wystaw tematycznych różnych muzeach i placówkach kulturalnych na terenie całego kraju oraz wydała kilkanaście pozycji książkowych m.in.: ANOTAR, SZI-KUN, HAJŻE NA BIESZCZADY, NIEPOKORNY, DZIENNIK SNAJPERA, SKOK NA RURĘ, TRANZYTOWY PRZEKRĘT STULECIA oraz fachowe poradniki: RUROCIĄGI DALEKIEGO ZASIĘGU, MATERIAŁY I TECHNOLOGIE WYTWARZANIA RUR, SPAWANIE RUROCIĄGÓW.
Od 1995 r. początkowo w ramach działalności gospodarczej przy współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Budowniczych Rurociągów jest wydawany kwartalnik. RUROCIĄGI. Dotychczas ukazało się 27 zeszytów.
FUNDACJA współpracuje z Bibliotekami Narodową i Uniwersytetu Warszawskiego, The New York Public Library, Piłsudski Institute of America z biblioteką A UNIVERSIDADE FEDERAL DO PARANA oraz z Polskim Instytutem Naukowym w Nowym Jorku. W kraju działaniom FUNDACJI patronuje Muzeum Azji i Pacyfiku.
Dzięki przygotowanym przez Fundację materiałom oraz sfinansowaniu produkcji i poparciu Ambasady Kanady został zrealizowany dokumentalny film SIR CASIMIR GZOWSKI. Zaawansowana jest też realizacja dokumentalnego filmu o Pawle Edmundzie Strzeleckim i posiadaczu pierwszego polskiego patentu w USA Mikołaju Szulcu-Szulczewskim
W obecnej dekadzie zamierzamy zająć się w dużo znaczniejszym niż dotychczas stopniu dokumentacją dokonań polskich uczonych, inżynierów, podróżników i odkrywców na Syberii i w krajach basenu Morza Kaspijskiego. Przewidujemy realizację cyklu filmów dokumentalnych poświęconych wkładowi cywilizacyjno kulturowemu Polaków w Rosji Przedsięwzięcie to naszym zdaniem nabiera wyjątkowej wagi w okresie przystępowania Polski do Unii Europejskiej, co nie powinno oznaczać ograniczania kontaktów gospodarczych i kulturalnych z krajami byłego Związku Sowieckiego. W XIX wieku na wyższych uczelniach Petersburga reprezentujących światowy poziom, jak choćby słynny Instytut Górniczy, którego absolwentami było wielu spośród odkrywców i uczonych zdobywało wiedzę tysiące Polaków. Przypomnienie dokonań tych ludzi może stworzyć niezwykle inspirujące przykłady twórczego i korzystnego dla obu stron współdziałania Rosjan i Polaków w tworzeniu nowoczesnej cywilizacji i kultury na blisko 1/5 obszaru ziemskiego globu.
Wyjątkowa rola jaką dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i Ukrainy powinny odgrywać dostawy kaspijskiej ropy naftowej magistralą Baku-Supsa-Odessa-Brody-Płock-Gdańsk. Godnym odnotowania jest też ciągle prawdopodobnie aktualna (na skutek rozwiązania ZSRR) sprawa Legatu Zglenickiego w postaci udziałów w polach naftowych w rejonie Baku, który powinien zasilać fundusz stypendialny przeznaczony na kształcenie młodzieży. Zrealizowanie choćby tylko niektórych z planowanych zamierzeń filmowych w wersjach językowych rosyjskiej i angielskiej będzie znakomitą promocją polskiego biznesu i polskiej przedsiębiorczości.
X-lecie FUNDACJI ODYSSEUM
W ramach obchodów dziesięciolecia odbędzie się sesja naukowa poświęcona POLONII W XXI WIEKU Referaty przygotuje prof. Bolesław Orłowski, prof. Tadeusz Świętochowski, (USA) dr. Janusz .Rygielski (Australia) red. J.Osuchowski oraz przedstawicieli Polonii z Syberii.
Członkostwo Honorowego Fundacji Odysseum:
przyznano
Ambasadorowi RP w Moskwie Stefanowi Mellerowi
Prezesowi Unii Polaków Ameryki Łacińskiej Janowi Kobylańskiemu
Prezesowi Związku Polaków w Australii Januszowi Rygielskiemu.