|
|
CZESI NA KAMCZATCE
H.N.
Budowa gazociągu w ekstremalnych warunkach
Rosyjska Kamczatka jest przepiękną ziemią, odkrytą przez Kozaków przed ponad trzystu laty. Jeszcze dzisiaj o niej Rosjanie wiedzą bardzo mało. A jeżeli chodzi o obywateli innych krajów większość ludzi o Kamczatce nigdy nie słyszała. Nic dziwnego. Półwysep Kamczatka, scharakteryzowany aktywnymi wulkanami, gejzerami i burzliwymi rzekami jest jedną z najodleglejszych części świata, położonym na rosyjskim Dalekim Wschodzie, daleko za Syberią, nad brzegami Oceanu Spokojnego.
Dopiero w dwudziestym wieku samoloty przybliżyły Kamczatkę Europie i Ameryce, ale i to nie uczyniło ją dostępniejszą. Tajemniczy półwysep był na liście najbardziej niedostępnych regionu byłego Związku Radzieckiego. Aż do roku 1990 nie mógł przyjechać na Kamczatkę żaden cudzoziemiec a i Rosjanie potrzebowali specjalnego pozwolenia. Obecnie po zmianach, w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku, wszystko na szczęście jest inaczej. Kamczatka jest dostępna dla wszystkich: turystów, naukowców i biznesmenów. I również ekipie budowniczych gazociągu z firmy Plynostav Pardubice Holding a.s. z Republiki Czeskiej, którzy tam w ekstremalnych warunkach nawiązują do swojej więcej niż pięćdziesięcioletniej tradycji przy realizacji takich obiektów.
Sytuacja energetyczna na Kamczatce
Solidne oraz wysokiej jakości zaopatrzenie głównego miasta regionu Petropawłowska Kamczatskiego w gaz stało się dla miejscowych władz najważniejszym strategicznym zadaniem. Głównym źródłem dla produkcji ciepła i energii elektrycznej zatem jest węgiel i mazut. Te paliwa muszą być jednakże z trudem dowożone z ogromnych odległości. Ma to niepomyślny wpływ na prawidłowość zaopatrzenia w energię, nie mówiąc o kosztach i ekologicznych skutkach. Administracja regionu kamczatskiego, z pomocą centralnych organów Federacji Rosyjskiej, zdecydowała o wykorzystaniu własnych źródeł i z udziałem kanadyjskich specjalistów przeprowadziła szczegółowe badania geologiczne w poszukiwaniu paliw we własnym regionie. Na podstawie wyników tych badań zdecydowano, aby przedsiębiorstwa energetyczne przeszły na paliwo płynne. To było przyczyną, że w latach dziewięćdziesiątych, jako pierwszy etap wspaniałych planów, powstał projekt gazociągu o długości 400 kilometrów ze złoża Krugskoje w środkowej części półwyspu. Do tego gazociągu mają być podłączone już istniejące trzy elektrociepłownie. Inwestor, rosyjska spółka Kamczatgazprom, powierzył realizację budowy w 2000 roku dwom wykonawcom. Jednym z nich jest Plynostav Pardubice holding a.s., któremu powierzono realizację 230 km odcinka trasy tzn. od wspomnianego złoża do rzeki Bystrej. W ubiegłym roku inwestor zwrócił się do strony czeskiej z propozycją przejęcia całość budowy.
Zaangażowanie Plynostav Pardubice Holding a.s.
Pierwszy kontakt z inwestorem nastąpił już w październiku 1999 roku i został połączony z oględzinami miejsca budowy. Celem kontaktu było uzyskanie dokumentacji technicznej dla przygotowania techniczno - ekonomicznej analizy projektu, zwłaszcza zaś przygotowania możliwości finansowania projektu przez stronę czeską. Tego skomplikowanego zadania razem ze specjalistami Plynostavu Pardubice holding a.s. podjęli się projektanci firmy Severomoravsky Plynárenský Inżeniering. Od grudnia 1999 do kwietnia 2000 odbywał się cały szereg spotkań handlowych i technicznych, w których obok pracowników Plynostavu brali również udział specjaliści firm Škoda export, ČSOB, EGAP i przedstawiciele Ministerstwa Przemysłu i Handlu Republiki Czeskiej.
W wyniku tych negocjacji podpisany został przez Generalnego Wykonawcę tzn. Plynostav Pardubice Holding a.s. reprezentowanego przez Generalnego Dyrektora firmy p. inż. Františka Fišera i Inwestora reprezentowanego przez Generalnego Dyrektora firmy Kamczatgazprom V.G. Gabrusa, kontrakt na budowę gazociągu DN 500. Jednocześnie trwały przeglądy, naprawy i kompletacja potrzebnego sprzętu technicznego oraz materiałów pomocniczych. Sprzęt ten został przetransportowany Łabą do Portu w Hamburgu a stamtąd duńskim statkiem Thor Sofia odbył drogę dookoła świata trasą Hamburg Kanał La Manche Gibraltar Suez Ocean Indyjski Morze Chińskie Morze Japońskie Władywostok Morze Ochockie Ocean Spokojny Petropawłowsk Kamczatski. Równocześnie trwały negocjacje handlowe dotyczące finansowania budowy. W październiku 2000 r. weszła w życie umowa kredytowa.
Prace wstępne rozpoczęła na Kamczatce grupa techników nowo utworzonego zakładu 23 Plynostavu Pardubice Holding a.s. Przygotowali oni wszystko co było niezbędne do rozpoczęcia prac budowlano - montażowych. Wybór pracowników wszystkich potrzebnych specjalności oraz kontynuacja negocjacji handlowych z producentami materiałów zaczynając od rur i materiałów izolacyjnych a wyposażeniem dla personelu kończąc, było skoncentrowane w siedzibie firmy w Republice Czeskiej. Na Kamczatkę wysłano kilka kontenerów z niezbędnymi materiałami izolacyjnymi, elektrodami spawalniczymi, częściami zamiennymi oraz innym wyposażeniem. Kontenery podróżowały do Władywostoku transportem kolejowym a następnie jeszcze 2300 km statkiem na Kamczatkę i ta cała droga trwała około dwóch miesięcy.
Techniczny opis gazociągu
Dla gazociągu o ciśnieniu roboczym 5,4 MPa zastosowane rury produkcij rosyjskiej, wzdłużnie spawane o średnicy 530 mm. Rury te są wykonane z materiału X-52. Izolacja spawów przeprowadzana jest metodą na zimno trójwarstwową izolacyjną taśmą Altene.
Na odcinku Plynostavu wybudowane będzie 7 zespołów zaworowo-upustowych oraz 2 punkty wejścia i wyjścia zespołu tłoka czyszczącego. Armatura dla tych obiektów będzie wyposażona w napęd pneumatyczno - hydrauliczny.
Jednym z podstawowych elementów gazociągu jest wykonanie ochrony katodowej wraz ze stacją ochrony katodowej. Wzdłuż całej trasy nie istnieje sieć doprowadzająca energię elektryczną, toteż źródłem energii elektrycznej dla zasilania stacji ochrony katodowej będzie rosyjski agregat prądotwórczy składający się z małej stacji redukcyjnej, gazowej turbinki i prądnicy wystarczająco zabezpieczającej energetyczne potrzeby stacji. System ten będzie wykorzystany tak długo, dopóki nie będzie wzdłuż trasy wybudowana linia elektryczna 6 kV. Prace te nie wchodzą jednakże w zakres dostawy wynegocjowanego kontraktu. Obecna całkowita wartość zamówienia wynosi 62,5 miliona USD. Należy pamiętać, że chodzi tu o jeden z największych kontraktów realizowanych przez czeską firmę na ziemi Federacji Rosyjskiej.
Termin zakończenia realizacji tej inwestycji wyznaczony był pierwotnie na wrzesień 2002 roku, ale podczas realizacji budowy wystąpił cały szereg przeszkód i dlatego okazało się niezbędne aby termin zakończenia odpowiednio przedłużyć.
Reasumując, na dzień dzisiejszy realizowane jest około dwie trzecie wartości kontraktu a pełne jego zakończenie przewiduje się na czerwiec 2004 roku.
Pracownicy firmy Plynostav Pardubice Holding a.s. na Kamczatce oddalonej o 11 stref czasowych od siedziby ich macierzyńskiej spółki, pracują w trzymiesięcznych turnusach a wysyłani są według konkretnych potrzeb. Przeciętna ilość ludzi na budowie oscyluje od pięćdziesięciu do stu osób.
Ścisła współpraca została nawiązana także z firmą Qualitest Pardubice, wyspecjalizowaną w zakresie przeprowadzania badań nieniszczących materiałów i spoin radiograficznych i ultradźwiękowych, prób kapilarnych, pomiarów tensometrycznych a także prób niszczących.
Ochronę katodową gazociągu wykonuje firma Senkel Pardubice. Szereg prac podwykonawczych naturalnie wykonują miejscowe firmy rosyjskie np. prefabrykaty i elementy betonowe dostarcza firma Vitl zaś budową mostów oraz pomocą przy umacnianiu trudnego terenu zajmuje się firma Ustoj.
Naturalne warunki na trasie budowy
Warunki prac na Kamczatce dla budowniczych gazociągu są naprawdę extremalne. Rury są układane w aktywnym tektonicznie paśmie wiecznej zmarzliny i w zawodnionej tundrze. Temperatury osiągają w lecie 30oC, zaś zimą dochodzą aż do 40oC. Latem pracownicy topią się w błocie i są prześladowani przez chmury komarów, natomiast zimą muszą się pogodzić z zawiejami śnieżnymi i silnymi mrozami.
Największym problemem jest jednak fakt, że trasa gazociągu prowadzi przez nieskończone bagna, i że nie prowadzi tam żadna komunikacja. Odcinek charakteryzuje się częstymi przekroczeniami rzek i potoków, występowaniem podmokłego terenu, którego rozległość zależy od hydrogeologicznych warunków regionu, ilością opadów oraz konsekwencjami wiosennego topnienia śniegu. Aktywność sejsmiczna określa możliwość przekroczenia rzek i sposób ułożenia gazociągu w miejscach uskoków sejsmicznych.
Z punktu widzenia inżynieryjno-geologicznych warunków rejon charakteryzuje się deformacją koryt rzek, zmianami ich linii brzegowych i powstawaniem nowych potoków, przede wszystkim w okresie wiosennych odwilży. Zmarznięcie ziemi zależy od grubości pokrywy śnieżnej i oscyluje w granicach 60 200 cm.
Ekologiczne i państwowe kontrole
Z uwagi na fakt, że cały region Kamczatki jest pod surową kontrolą służb ekologicznych niezbędnym jest minimalizowanie jakichkolwiek wpływów na przyrodę, zwłaszcza gdy chodzi o ochronę łososi, dlatego że półwysep jest jednym z największych tarłowisk łososi na świecie. Miejscowe urzędy ochrony środowiska są bezkompromisowe i skrupulatne przestrzeganie przepisów ekologicznych jest jednym z głównych zasad przy realizacji budowy gazociągu. Jak już wspomnieliśmy, budowa gazociągu ma dla Kamczatki znaczenie strategiczne. Potwierdza to również fakt, że już niejednokrotnie była ona w centrum zainteresowania rządu Federacji Rosyjskiej i osobiście jej prezydenta Vladimira Putina. Wyznaczony cel zostaje wciąż jednakowy: dokończyć budowę w terminie, przystosowując się do extremalnych warunków.
Plynostav Pardubice Holding a.s. jest firmą z wieloletnimi doświadczeniami w zakresie kierowania wielkimi budowami w bardzo trudnych warunkach geograficznych i geologicznych oraz dysponuje profesjonalną kadrą pracowników na fachowych stanowiskach, którzy w przeszłości brali udział w realizacji podobnych zadań np. przy budowie gazociągu DN 1400 w Karpatach, na Ukrainie, w Polsce, budowie gazociągu i ropociągu na Węgrzech lub ropociągu Kandla - Bhatinda w Indiach.
Nikt nie ma też wątpliwości, że przedsięwzięcie na Kamczatce zostanie zakończone terminowo. Już dzisiaj można je traktować jako znaczący kontrakt, który może naszej spółce otworzyć drzwi do dalszych i nie tylko rosyjskich regionów.