Kolonialna polityka Rosji na Kaukazie nie ulega poważniejszym zmianom na przestrzeni ostatnich paru wieków/ Władcy dogorywającego imperium zasadę DIVIDE ET IMPERA stosują w dalszym ciągu. Ich celem jest przede wszystkim dalsze kontrolowanie tras rurociągów transportujących ropą naftową z basenu Morza Kaspijskiego. Mimo stosowania na szeroką skalę ludobójstwa cywilnej ludności w Czeeczenii i na nieco mniejszą w Karabachu (gdzie też walczyli Czeczeńcy) chyba przegrali. W maju ma ruszyć rurociąg BTC Baku Tbilisi Ceyhan. Każda przesłana nim baryłka ropy będzie przybliżała dzień kiedy narody północnego Kaukazu też odzyskają wolność. Redakcja
Holokaust w Chodżały
Mubariz GURBANLY
Na początku XIX wieku (po podpisaniu umowy Gulistańskiej (1813r.) i Turkmeńskiej (1828r.) o podziale terytorium Azerbejdżanu pomiędzy Rosją i Iranem, carska Rosja w celu utworzenia strefy buforowej zaczęła wprowadzać w życie plany związane z stworzeniem państwa ormiańskiego na terytorium azerbejdżańskim. W związku z tym w 1 połowie. XIX wieku około 300 tysięcy Ormian żyjących głównie w Iranie i Turcji zostało przesiedlonych do Azerbejdżanu i rozmieszczonych na terytorium Irewanu (dzisiejszy Erewan), Górnego Karabachu, Nachiczewania, Zangezura, Dereliazu, Ordubadu, Bedibasaru.
Chociaż Ormianie zajęli całe obszary w Azerbejdżanie, liczba Azerów w tych okręgach mimo wszystko przewyższała liczbę Ormian. Na przykład w 1886 roku w powiecie Zangiezurskim Giandżyńskiej guberni z 326 wsi tylko 81 było ormiańskich. Ludność Irewańskiego powiatu składała się w 66 procentach z Azerów i w 34 procentach z Ormian. Aby stworzyć liczebną przewagę Ormian na tych terytoriach, w stosunku do Azerów została zastosowana polityka holokaustu; Ormianie, uzbrojeni przez Rosję, zaczęli organizować oddziały wojskowe. Masowe wypędzenie Azerów z terytorium obecnej Armenii i Górnego Karabachu, przemoc i okrucieństwo w stosunku do ludności cywilnej osiągnęły niezwykłe rozmiary przy wsparciu i pod patronatem Rosji na początku XX wieku, a zwłaszcza w latach 1905-1907. W tym okresie ormiańscy separatyści przy pomocy carskiej ochrany inicjowali krwawe pogromy w Baku, Szuszy, Nachiczewaniu, Giandży i innych regionach Azerbejdżanu.
W marcu 1918 roku Lenin, wyznaczywszy bolszewika Stiepana Szaumiana na nadzwyczajnego komisarza Kaukazu, skierował go do Baku. Pod pozorem przejęcia władzy przez bolszewików zrealizowano zamysły ormiańskich dasznaków . 31 marca w Baku rozpoczęła się masowa rzeź Azerów,. Pociągnęła za sobą śmierć 12 tys. osób spośród ludności cywilnej Azerbejdżanu. Ogółem w rzeziach, mających miejsce w 1 połowie XX w. na Zakaukaziu (w latach 1905-1907 i 1918-1920), Ormianie zabili, poddali torturom i wypędzili z domów rodzinnych około 2 milionów Azerów.
W czasie kolejnej deportacji Azerów zarządzonej przez Stalina w latach 1948-1953, podstawowym problemem, do którego Ormianie przywiązywali szczególną uwagę było zajęcie zasiedlonych przez Azerów mających strategiczne znaczenie terenów. W pierwszym etapie oczyszczone zostały znajdujące się niedaleko Erewanu, które Azerowie zamieszkiwali od stuleci, a następnie wysiedlano ich z rejonowych centrów, przyległych wsi i osad. W styczniu 1988 roku rozpoczęła się realizacja polityki Armenia bez Turków. Rząd Armenii, komitety Karabach i Krunk, przedstawiciele Eczmiadzyńskiej cerkwi działając pod patronatem kierownictwa ZSRR, dokonali tysięcy krwawych akcji eksterminacuyjnych.
W rezultacie etnicznej czystki przeprowadzonej w Armenii w latach 1988-1990 z 185 miejscowości usunięto Azerów. Ponad 250 tys. Azerów i 18 tys. Kurdów muzułmanów przymusowo wypędzono z domów rodzinnych, ponad 200 Azerów zabito, a 49 osób uciekając przed śmiercią zamarzło w górach, 41 osób zmarło w wyniku pobicia, 35 osób zmarło w rezultacie tortur, 115 osób spalono, 16 osób rozstrzelano, 10 osób, nie wytrzymawszy tortur i śledztwa, zmarło na zawał, 2 osoby uśmiercili lekarze w szpitalu, a pozostałych utopiono w wodzie, powieszono, zabito prądem elektrycznym, obcięto im głowy. Jedną z najstraszniejszych tragedii, z którymi naród azerbejdżański zetknął się w XX wieku jest holokaust w Chojaly. Tto krwawe wydarzenie, które weszło do historii ludzkości na równi z holokaustem w Chatyni, Lidicach, Oradurze, Songmi, Sabrze i Sztila.
(Zwraca uwagę wymienienie przez azerskiego historyka na pierwszym miejscu nazwy Chatyn. Perfidna polityka mocodawców rosyjskich oprawców z Katynia przynosi rezultaty. W ZSRR wiedziano tylko o wymordowaniu w Chatyniu przez oddziały niemieckie mieszkańców białoruskiej wsi. O Katyniu prawdy nie rozpowszechniano - przyp.red.)
W nocy z 25 na 26 lutego 1992 roku siły zbrojne Armenii, i ormiańskie oddziały Górnego Karabachu Azerbejdżanu, przy bezpośrednim uczestnictwie składu osobowego i broni pancernej będącej na stanie 366 rosyjskiego pułku strzeleckiego armii byłego ZSRR stacjonującego w Chankendi napadły na miasto Chodżały, położone pomiędzy Chankendi i Askeranem.. W ciągu jednej nocy zamordowano 613 mieszkańców, w tym 63 dzieci, 106 kobiet, 70 starców. Tych strasznych okrucieństw dokonano tylko dlatego, że byli to Azerowie. Nad zabitymi pastwiono się z wyjątkowym bestialstwem:Ludziom obcinano głowy, wydłubywano oczy, kobietom w ciąży bagnetami przebijano brzuchy. Część mieszkańców która próbowała ratować się ucieczką wpadła w s przygotowaną zasadzkę i też została wymordowana.
W napadzie bezpośrednio brał udział 2 batalion 366 pułku, pod dowództwem majora Oganiana Sejrana Muszegowicza (który jest obecnie ministrem obrony reżimu Górnego Karabachu), oraz 3 batalion 366 pułku pod dowództwem Jewgienija Nabokiczina oraz naczelnika sztabu 1-go batalionu Czitczjan Walierij Isajewicz i ponad 50 oficerów i chorążych rosyjskiej i ormiańskiej narodowości służących w pułku.
Wydarzenia te jeszcze raz pokazały całemu światu prawdziwą istotę ormiańskiego nacjonalizmu, Nie jest to wiec kulturalny naród, który wiele wycierpiał od Turków. Wydarzenia w Chodżałach są przestępstwem popełnionym nie tylko przeciwko azerbejdżańskiemu narodowi, ale i całej ludzkości. Jego sprawcy naruszyli nie tylko Konwencję Haską i Genewską o zasadach prowadzenia wojny i prawnym statusie zakładników Tym samym rzuciwszy wyzwanie całemu światu. Liczne fakty morderstw kobiet i dzieci popełnionych z wyjątkowym okrucieństwem w czasie tych wydarzeń pozostaną na zawsze krwawą kartą w historii ludzkości
Widocznym jest iż w wielu aspektach stanowisko Rosji i agresora Armenii zgadzały się ze sobą i obu stronom udało się częściowo zrealizować swoje interesy. Rosyjsko-ormiańskie siły zbrojne zajęły siedem sąsiadujących z Górnym Karabachem rejonów Kelbadżarski, Laczyński, Agdamski, Fizuliński, Dżebrailski, Zangilański i Gubadliński, dopuszczając się masowych mordów na mieszkańcach i wypędzając ich z domów.
Jednak, od czerwca 1993 roku po przejęciu władzy przez ogólnonarodowego lidera Azerbejdżanu Heydara Alirza ogly Aliyeva, w rezultacie przeprowadzonych na wielką skalę reform, Azerbejdżan przekształcił się w regionalnie silne państwo przynosząc tym sposobem, poważne straty strategicznym interesom Armenii. Z inicjatywy Heydara Aliyeva 24 lutego 1994 roku Milli Meclis Azerbejdżanu przyjął uchwałę o Holokauście w Chodżałąch została również ogłoszona odezwa do Azerów na całym świecie. oraz przedstawiono publicznie żądanie wymierzenia sprawiedliwej kary dla wszystkich odpowiedzialnych za te straszliwe przestępstwa, która na pewno nigdy nie ulegnie przedawnieniu.
W okresie gdy cała postępowa ludzkość zjednoczyła się we wspólnym froncie walki z terroryzmem i pokojowego rozstrzygania konfliktów. Armenia okupuje Górny Karabach i 20 procent sąsiadujących z nim terytoriów Azerbejdżanu stosując najokrutniejszy terror Społeczeństwo Azerbejdżanu oczekuje, iż nastąpił wkrótce moment, kiedy cała ludzkość i wszystkie organizacje międzynarodowe powiedzą stop! ormiańskiej agresji, która wzniosła ideologię terroru do poziomu polityki państwowej. W przeciwnym wypadku świat dowie się o nowych chojalskich tragediach. Społeczeństwo Azerbejdżanu wierzy w to, że państwa-członkowie ONZ, OBWE, UE, cała postępowa ludzkość, a zwłaszcza międzynarodowe organy sądowe sprawiedliwie ocenią holokaust w Chodżałach jako ludobójstwo i udzielą skutecznej pomocy w ukazaniu światowej społeczności rozmiarów tej tragedii.. Podjęcie tego tematu w ostatnim czasie przez parlamencie Turcji i Kongres USA jest dobrym prognostykiem, ze już wkrótce sprawiedliwości stanie się zadość.
Jakie polityczne i geostrategiczne cele stały za holokaustem w Chojaly:
1. Przede wszystkim chęć Rosji odzyskania utraconego wpływu w regionie, zachowując swoje interesy na Południowym Kaukazie i ukarania Azerbejdżanu, który zawinił odmawiając wejścia do WNP.
2. Próba stworzenia w Azerbejdżanie stanu ogólnej psychozy, niestabilnej społeczno-politycznej z jednoczesnym zaognieniem etnicznego separatyzmu i stymulowaniem przechodzenia Azerbejdżanu na federalny system rządów.
3. Pogodzenie się narodu azerbejdżańskiego z faktem okupacji jego terytoriów, i umożliwienie stworzenia przyczółków siłom zbrojnym Armenii dla dalszej agresji na terytorium Azerbejdżanu.
![]() |
Mubariz Gurbanly (Ur. w 1954 r.). Doktor nauk historycznych. Ukończył studia na wydziale historycznym Uniwersytetu Bakijskiego. Autor szeregu książek. Poseł Milli Meclisa (Parlament) Republiki Azerbejdżanu I i II kadencji. Jest jednym z wiodących działaczy partii Nowy Azerbejdżan. |